Elektrikli araç kullanımı tüm dünyada geri döndürülemez bir biçimde yaygınlaşmaya başladı. Pek çok ülke fosil yakıt tüketen araçların trafikten kademeli olarak tasfiye edilip yasaklanacakları hedef tarihleri belirledi bile. Bütün büyük otomotiv şirketleri AR–GE faaliyetlerinden pazarlama stratejilerine dek sadece elektrikli araç üretimine yönelik bir yeniden yapılanmada büyük yol kat etti.

Çevre dostu elektrikli araçların kullanımı konusunda Türkiye diğer ülkelere kıyasla geriden geliyor. Bunun pek çok sebebi olsa da en başta teknolojik yeniliklere karşı toplumsal açıdan gösterdiğimiz geleneksel temkinliliğimiz sayılabilir. Ancak kişisel bilgisayarlar, internet, cep telefonları ve akıllı telefonlar dikkate alındığında elektrikli araçların da kabul eşiği aşıldığı anda talebin çığ gibi büyümesi sürpriz olmayacaktır.

Sürecin ağır işlemesinin nedenlerinden biri de kullanıcıların gündelik hayatını etkileyen pratik sebepler. Elektrikli araç şarjına dair soru işaretleri bu konuda öne çıkıyor.

Biz de bu yazımızda elektrikli araç şarjının teknik meselelerinin ötesinde konuya dair kullanıcıları ilgilendiren bazı temel soruları sizler için cevaplamaya çalıştık.

BATARYA NE KADAR SÜREDE ŞARJ EDİLEBİLİR?

Şarjın süresi konusunda genelde üç kademeli bir sistem vardır. Marka, model ve bataryanın özelliklerine göre değişse de bir elektrikli araç, şarj istasyonlarındaki en hızlı kademede ortalama 30 dakikada şarj edilebilmektedir. Bu süre normal şarjda 1 ila 3 saat civarındadır. Acelesi olmayanların araçları park halindeyken kullanabilmeleri için ideal olan yavaş şarjda ise 5–6 saatten 12 saate dek yükselebilir. Gününüzü yavaş şarja göre planladığınızda yüzde 70–80’lere varan bir enerji maliyeti tasarrufu elde edebilirsiniz.

ARACIMIN BATARYASINI EVİMDE ŞARJ EDEBİLİR MİYİM?

Evinizin garaj ya da otopark gibi fiziki koşulları buna elverişliyse elbette edebilirsiniz. Üstelik evde şarj için teknik açıdan gerekli priz ya da ara kablo kolaylıkla sağlanabilen unsurlar. Sadece altyapının yeterince güçlü olup olmadığını denetlemeniz yeterli. İhtiyaca göre sigorta paneli ya da altyapı kablolarınızı değiştirerek halihazırdaki yakıt harcamanızın dörtte birine yolculuk yapabilirsiniz.

Evinizde daha kısa sürelerde daha hızlı şarj edebilme olanağına kavuşmak isterseniz profesyonel bir kurulum sağlayıp dolum işlemlerini online olarak gerçekleştirecek bir hizmet sağlayıcı ile irtibata geçmelisiniz.

DOLU BATARYA İLE NE KADAR YOL GİDEBİLİRİM?

Elektrikli araç ve batarya teknolojisindeki hızlı gelişim bu sorunun cevabını neredeyse her geçen gün değiştirmekte. Marka ve modellere göre farklılık gösteren bu mesafe günümüzde birkaç yıl öncesini dahi katlayarak ortalama 400–500 km’ye ulaşmış durumda. Tek şarjla 1000 km menzilini zorlayan modeller, hatta şu an için mucize denebilecek mesafelerde denemeler olsa da bunu sağlayan bataryaların boyut ve ağırlıkları araçların performansını düşürdüğü için henüz yaygın kullanıma uygun değiller.

Şehirlerarası yollarda daha yüksek hızlara çıkıldığı için dolu batarya ile ulaşılabilecek olan mesafe azalıyor. Mevsime göre çok yüksek ve düşük sıcaklıklar da menzili olumsuz etkiliyor.

Elektrikli araçların, menzilleri ne kadar olursa olsun tüm yolculuk boyunca oldukça sessiz, konforlu ve ekonomik bir seyahat olanağı sunduğunu akıldan çıkarmamak gerek.

ENERJİ TÜKETEN DONANIM VE YAZILIMLAR BATARYAYI ETKİLER Mİ?

Yolculuk sırasında müzik dinlemek, telefonunuzu şarj etmek ya da navigasyon cihazı gibi uygulamaların bataryanıza etkisi oldukça azdır. Isıtma ve soğutma sistemi ile farlar ise tamamen dolu bir batarya ile ulaşabileceğiniz menzili değiştirebilir. O yüzden bataryanız bitmeye yaklaştığında klimanızı çalıştırmamanızı öneririz. Havanın erken karardığı kış aylarında da farlar daha yüksek bir enerji tüketimiyle bataryanızı olumsuz etkiler.

GERİ KAZANIMLI FRENLEME FONKSİYONUNUN AVANTAJLARI NEDİR?

Seyir halindeyken bataryanızdaki elektrik enerjisi kinetik enerjiye dönüştürülerek aracınızın hareket edebilmesi için kullanılır. Geri kazanım fonksiyonu gazı kesip frene basarak durmaya başladığınızda araca yüklü kinetik enerjiyi tekrar elektrik enerjisine dönüştürüp bataryaya depolanmasını sağlar. Aracınızın teknik özelliklerine ve sürüş koşullarına göre değişiklik göstermekle birlikte bu fonksiyon sayesinde yol boyunca harcanan enerjide yüzde 10’un üzerinde bir tasarruf elde edebilirsiniz.

ŞARJ İSTASYONLARI VE ŞARJ ÜNİTELERİ YETERİNCE YAYGIN MI?

Elektrikli araç almaya niyetlenen pek çok kişinin aklındaki en önemli soru budur desek abartmış olmayız. Halihazırda ülkemizde 8000 civarı elektrikli araç ve 5000’e yakın şarj ünitesi var. Sayılar henüz düşük olsa da oransal açıdan oldukça yeterli.

Üstelik bu ünitelere 81 ilimizin tamamında ulaşmak mümkün. Bunların önemli bir bölümü İstanbul başta olmak üzere büyük şehirlerimizde bulunuyor. Şarj üniteleri araçların yoğun olarak kullanıldığı bölgelerde AVM’ler, plazalar ve sitelerde de boy göstermeye başladı bile.

Belirli bir altyapı gerektiren tüm hizmetlerde olduğu gibi geçiş dönemi bu konuda da yoğun bir çalışma gerektiriyor. Zira 10 yıl içerisinde Türkiye’deki elektrikli araç sayısının 1 milyona ulaşacağı öngörülüyor. Bu da ülke genelinde 100 bin şarj ünitesinin kurulmasını şart kılıyor. Bu hedefe ancak 81 ilin tamamında farklı enerji üretim ve dağıtım şirketlerinin şarj istasyonlarına yönelik yatırımlarıyla ulaşılabilir.

Bu konuda enerji sektörüne yönelik gerekli yasal düzenlemeler ve teknik standartları belirleyen şartname geçtiğimiz aylarda Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. İlk şarj ağı işletmeci lisansı da bir ay kadar evvel tescillendi. Devlet desteğiyle hızlandırılmaya çalışılan bu sürecin ülkemizde elektrikli araç satışlarını da olumlu yönde etkileyeceğini söyleyebiliriz.

Enerji hizmeti şirketlerinin sitelerinde ya da akıllı telefon aplikasyonlarda elektrikli araç şarj istasyonlarının online haritalarına ulaşabilir, bu haritalar üzerinden şarj ünitelerinin yaygınlaşmasını izleyebilirsiniz.

GELECEKTE ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJINDA BİZİ NELER BEKLİYOR?

Günümüze dair pratik bilgileri içeren bir yazıda gelecek öngörülerinin yerinin olmadığını düşünebilirsiniz ancak bu satırları okuduğunuz süre içerisinde dahi kritik bir gelişmenin sağlanmış olabileceği bir alandan söz ediyoruz.

20 yıl önce dolu batarya ile ancak 80 km gidilebilen ve 1 milyar dolara mal olup başarısızlıkla sonuçlanan ilk ticari denemeden bu yana geldiğimiz nokta 20 yıl sonra akaryakıt ile çalışan araçların değersiz birer antika olacağının kanıtı.

Başta güneş enerjisi olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrikli araç şarj ekosistemine entegrasyonu, araçların seyir sırasında yoldan şarj edilebilmelerinin öncüsü sayılabilecek olan zeminden kablosuz şarj, Nesnelerin İnterneti olan IoT teknolojisi sayesinden sütün bittiğini haber veren buzdolapları gibi şarj istasyonlarıyla iletişime geçerek günlük programınıza ve menzilinize göre kendi şarjını kendisi organize edecek olan otonom elektrikli araçlar…

Hepsi bizi bekleyen geleceğin çok da uzak olmayan sonuçları arasında.

Devasa otomotiv, yazılım ve enerji şirketlerinin güç birliğiyle geliştirilmeye devam edilen elektrikli araç ve batarya teknolojilerinden gündelik kullanımdaki küçük ölçekli girişimcilere, devlet desteğinden yasal ve teknik mevzuata dek pek çok bileşeni olan elektrikli araçlar konusunu ileride başka yazılarımızda da ele almayı sürdüreceğiz.

Teknolojik ilerlemelere şüpheyle yaklaşan ya da mesafeli biriyseniz şimdilik size tavsiyemiz Otomol Club üyesi olup elektrikli araçları test etmeniz. Geleceğe adım atacağınız bu keyifli sürüş sırasında fikirlerinizin de değişeceğine emin olabilirsiniz.

Elektrikli Araç Şarjı: Temel Sorular